Ons suikerklontje voor in de koffie is een voorbeeld van een suiker. Deze suiker bestaat uit fructose en glucose. Een appel bevat ook suiker, namelijk fructose. Fructose en glucose zijn enkelvoudige suikers die worden toegevoegd aan frisdranken, energiedranken, snoep, gebak, koeken, zuivel, jam en tal van andere industriële producten. Het eten van structureel te veel geraffineerde suikers veroorzaakt overgewicht. In dit artikel wordt uitgelegd het verband tussen het consumeren van te veel geraffineerde suikers en overgewicht.
----------------------------------------------------------------------------
BLIJVEND SLANKER; word je eigen gewichtsconsulent
CURSUS Nooit meer diëten!
In de cursus ”Nooit meer diëten! leer je in vier bijeenkomsten je
eigen voedingsplan maken. Je wordt je eigen gewichtsconsulent
om af te vallen én slank te blijven. Meld je aan*.
Kosten: € 50 inclusief lesmateriaal Info: www.leeftugezond.nl
*Met gratis abonnement op www.leeftugezond.nl
-----------------------------------------------------------------------------
Koolhydraten en suiker
Koolhydraten leveren energie. Bij een gezond voedingspatroon wordt 50-55% van de calorie-inname geleverd door koolhydraten. Ons voedingspatroon dient voldoende koolhydraten te bevatten om te beschikken over voldoende energie. Enkelvoudige (een molecuul) en tweevoudige (2 moleculen) koolhydraten worden ook wel suikers genoemd. We onderscheiden:
|
• |
Enkelvoudige koolhydraten (glucose, fructose)
|
|
• |
Tweevoudige koolhydraten (sacharose) |
|
• |
Complexe koolhydraten (zetmeel) |
|
Aan de hand van 2 voorbeelden wordt het verschil duidelijk tussen de energie vrijgemaakt uit volwaardig natuurlijke voedingsmiddelen en de energie geleverd door geraffineerde suikers.
Wat is een geraffineerde suiker?
Voorbeeld 1:
Een appel bevat fructose, een enkelvoudige suiker. Verder bestaat een appel uit eiwit, vezels, vitaminen, mineralen en een aantal andere voedingsstoffen in kleine hoeveelheden. Een voorbeeld van een enkelvoudig suiker aanwezig in een natuurlijk volwaardig voedingsmiddel. Halen we nu de fructose uit dit voedingsmiddel om het toe te voegen aan andere producten, dan hebben we te maken met een geraffineerde suiker: calorieën zonder voedingswaarde, oftewel lege calorieën.
Voorbeeld 2:
Een graankorrel bestaat uit diverse onderdelen.
|
|
a. Zemel
b. Aleuronlaag
c. Meelichaam
d. Kiem
|
|
• |
Zemel: is opgebouwd uit meerdere lagen en bestaat vooral uit vezelstof.
|
|
• |
Aleuronlaag: bestaat voornamelijk uit eiwitten.
|
|
• |
Meellichaam: 80% van de korrel bestaat uit het meellichaam. Het grootste deel is zetmeel en voor een deel eiwit, afhankelijk van de graansoort.
|
|
• |
Kiem: is het deel van de korrel waaruit een nieuwe plant groeit. Bestaat uit vitaminen, mineralen, vetten, eiwitten, koolhydraten en vezels.
|
Het meellichaam bestaat uit een meervoudige koolhydraat, een lange keten van een aaneenschakeling van glucosemoleculen. Een voorbeeld van een koolhydraat aanwezig in een natuurlijk volwaardig voedingsmiddel. Verder bestaat dit voedingsmiddel uit eiwitten, vetten, vitaminen, mineralen, vezels en andere voedingsstoffen in kleine hoeveelheden. Halen we nu de ketens glucosemoleculen uit deze graankorrel en ontleden we deze keten tot eenheden van een molecuul, dan hebben we glucose, een geraffineerde suiker: lege calorieën zonder voedingswaarde. Sacharose – oftewel witte suiker (het suikerklontje) – is ook een voorbeeld van een geraffineerde suiker. Een tweevoudige suiker bestaande uit glucose + fructose. Ons huidig voedingspatroon bevat een groot aantal producten waar deze suikers aan toegevoegd zijn.
Structureel een te hoog% geraffineerde suikers in je voedingspatroon veroorzaakt overgewicht.
Suikerstofwisseling
Alle koolhydraten die wij eten worden door de spijsvertering en de stofwisseling omgezet in glucose, een enkelvoudig koolhydraat. Deze glucose wordt door ons lichaam gebruikt voor het leveren van energie. De energie die over is wordt opgeslagen als glycogeen in de lever
en spieren. Zit deze voorraad vol, dan wordt de restenergie opgeslagen in het vetweefsel.
Bloedsuikerspiegel
Glucose in het bloed bepaalt onze bloedsuikerspiegel. Een evenwichtig bloedsuikergehalte is belangrijk voor het goed kunnen functioneren van het lichaam.
Bloedsuikergehalte:
|
• |
Vóór de maaltijd is deze ongeveer 4 mmol/liter
|
|
• |
Na de maaltijd is deze ongeveer 8 mmol/liter
|
Regeling bloedsuikerspiegel
2 belangrijke hormonen die betrokken zijn bij de energiestofwisseling:
|
• |
Insuline zorgt voor een daling van de glucose
|
|
• |
Glucagon zorgt voor een stijging van de glucose
|
Na de maaltijd neemt de hoeveelheid glucose in het bloed toe. Het hormoon insuline zorgt voor transport van glucose uit het bloed naar de lichaamscellen en -weefsels. Deze glucose kan in de cellen dan gebruikt worden voor het leveren van energie. Een gezond voedingspatroon zorgt ervoor dat de spijsvertering en de stofwisseling optimaal verlopen, zodat de juiste hoeveelheid insuline afgegeven wordt. Het glucosegehalte daalt daardoor geleidelijk.
Glycogeen is een reservevoorraad energie die in het lichaam opgeslagen is in de lever en spieren. Glycogeen bestaat uit een lange reeks glucosemoleculen. Het hormoon glucagon maakt uit glycogeen glucose vrij, zodat er glucose in het bloed komt. Een stijging van het glucosegehalte in het bloed. Insuline en glucagon zorgen dus voor een evenwichtige bloed-suikerspiegel tussen de 4 en 8 mmol/liter.
Verstoring van de bloedsuikerspiegel
Te veel geraffineerde suikers in de voeding veroorzaakt:
|
• |
Een te snelle spijsvertering waardoor een grote toename van glucose in het bloed plaatsvindt (glucosepiek)
|
|
• |
Een tekort aan voedingsstoffen waardoor de secretie (afgeven) van de juiste hoeveelheid hormonen verstoord wordt
|
Door de glucosepiek en het tekort aan vitaminen en mineralen wordt door de alvleesklier te veel insuline afgegeven. Het teveel aan insuline zorgt voor een te grote daling van glucose. Er ontstaat hypoglykemie; het glucosegehalte komt onder het niveau van 4 mmol/liter. Te veel snelle suikers veroorzaken een glucosepiek gevolgd door een glucosedal: overmatige hongergevoelens.
Ontstaan zoetverslaving
Geraffineerde suikers veroorzaken zoetverslaving
Een glucosedal geeft meer hongergevoelens: trek in zoet, je gaat meer eten, je gaat vaker eten. Er ontstaat een grotere energie-inname, dus meer overgewicht. Producten met veel geraffineerde suikers worden vaak tussen de maaltijden door gebruikt. Denk hierbij aan koeken, energiedranken, snoep, etc. Deze suikers worden als tussendoortje nog sneller in het bloed opgenomen dan wanneer ze deel zouden uitmaken van complete maaltijden met voldoende eiwitten en vetten. Er ontstaat een nog grotere glucosepiek, gevolgd door een glucosedal. Door een energiedrank of een glas limonade met een gevulde koek krijg je veel glucose en fructose (snelle suikers) binnen. Door de glucosepiek ontstaat eerst een gemoedstoestand van alertheid en activiteit, en vervolgens door een glucosedal een gemoedstoestand van lusteloosheid. In deze gemoedstoestand van lusteloosheid heb je weer eerder trek. De behoefte aan deze producten neemt alleen maar toe en er kan een (zoet)verslaving ontstaan.
Conclusie
Gebruik zoveel mogelijk natuurlijke, volwaardige voedingsmiddelen; deze bestaan uit koolhydraten die meer leveren dan calorieën alleen. Beperk het aandeel geraffineerde suikers in je voedingpatroon tot < 10% van de dagelijkse calorie-inname.
Diabetes
Onderzoek van het RIVM: relatie ongezond leven – overgewicht - diabetes
Het aantal mensen met diabetes zal de komende 20 jaar flink toenemen. Grotendeels komt dit door de vergrijzing van de bevolking, maar ook door ongezond leven. Naar verwachting stijgt het aantal mensen met diabetes met 70 procent.
Het aantal patiënten met diabetes type 2 is tussen 2000 en 2003 met 26 % gestegen en zal vermoedelijk nog verder toenemen. Naar schatting zijn er op dit moment 600.000 mensen met gediagnosticeerde diabetes in Nederland en nog eens 250.000 mensen die niet weten dat ze diabetes hebben.
Het aantal mensen met bekende diabetes stijgt met ruim 70 % naar 940.000 in 2025. Dit is het geval wanneer de huidige stijging aantal mensen met overgewicht in hetzelfde tempo doorzet. Wanneer de stijging in overgewicht verder toeneemt, kan dit aantal boven het miljoen uitkomen.
Een ongezonde voeding, weinig lichaamsbeweging en overgewicht verhogen de kans om diabetes type 2 te krijgen. Bij mensen met diabetes type 2 treden vaak beschadigingen van ogen, nieren en zenuwen op. Ook hebben zij een groter risico op een hartinfarct of een beroerte.
Bron: RIVM rapport 260801002/2007
Leefstijl en diabetes
Gezonde leefstijl
Ook al heb je de aanleg voor het ontwikkelen van diabetes, de kans is groot dat je geen diabetici wordt of op veel latere leeftijd.
Ongezonde leefstijl
Ook al heb je geen erfelijke aanleg voor diabetes, door een ongezonde leefstijl kan zich toch diabetes ontwikkelen.
|
|
